Waarom zout in Nederland extra jodium bevat

De rol van jodium voor je gezondheid

Het lichaam heeft jodium nodig om goed te werken. Vooral de schildklier gebruikt deze stof. De schildklier maakt hormonen die zorgen dat je lichaam goed kan groeien, ontwikkelen en energie gebruikt uit voeding. Bij kinderen is deze stof extra belangrijk voor de groei en de ontwikkeling van de hersenen. Als je te weinig jodium binnenkrijgt, kun je je moe voelen, last krijgen van een trage schildklier of moeite hebben met concentreren. In sommige gevallen kan een tekort zorgen voor een gezwollen schildklier in de hals, ook wel een krop genoemd.

Waarom te weinig jodium in gewone voeding zit

In veel landen, waaronder Nederland, zit er van nature niet voldoende van deze stof in het eten. Dit komt vooral omdat er weinig jodium in de grond zit waar landbouw op wordt bedreven. Daardoor bevatten groenten, melk en vlees van Nederlandse bodem ook weinig van dit mineraal. Zelfs in graanproducten zit niet genoeg van het spoorelement. Alleen als je vaak zeewier of zeevis eet, kun je wel genoeg ervan binnenkrijgen. Maar voor de algemene bevolking geldt dat de normale maaltijd meestal niet genoeg bevat om gezond te blijven.

Toevoeging aan zout als praktische oplossing

Omdat een te kort aan jodium ernstige gevolgen kan hebben, hebben landen als Nederland gekozen om het toe te voegen aan producten die veel mensen dagelijks gebruiken. In veel brood wordt bakkerszout gebruikt dat verrijkt is met jodium. Dit is niet verplicht voor alle bakkers, maar veel brood in de supermarkt bevat het wel. Ook bestaat er keukenzout en speciaal dieetzout waar het mineraal aan is toegevoegd. Op de verpakking staat dan “gejodeerd zout”. Door dit toe te voegen aan voeding, krijgt bijna iedereen genoeg binnen, ook als ze weinig vis of zuivel eten.

De invloed van eetgewoonten op de jodiuminname

Steeds meer mensen kiezen voor minder brood, zoutarm eten of volgen een ander dieet. Hierdoor kan het lastiger zijn om voldoende van deze stof binnen te krijgen. Eet je bijvoorbeeld geen of alleen huisgemaakt brood zonder gejodeerd zout, dan loop je kans op een tekort. Hetzelfde geldt voor mensen die veganistisch of vegetarisch eten zonder zuivel, eieren of vis. Om die reden geeft het Voedingscentrum het advies om op te letten als je je voeding aanpast. Dit geldt zeker voor jonge kinderen, vrouwen die zwanger willen worden of zijn, en mensen met een beperking in hun voeding.

Brood als vaste bron van jodium in Nederland

In Nederland is brood de grootste bron van jodium, omdat hiervoor vaak bakkerszout gebruikt wordt waar het mineraal aan is toegevoegd. Voor wie weinig of geen brood eet, kan het moeilijk zijn om aan de dagelijkse behoefte te komen. In andere Europese landen komt het mineraal soms uit andere producten, zoals melk of groente van grond met veel jodium. In Nederland geldt deze situatie dus niet. Let daarom goed op het gebruik van gejodeerd zout bij het koken, vooral als je een dieet zonder brood volgt. Zo kun je toch zorgen voor voldoende inname en een goede werking van je schildklier.

Meest gestelde vragen over jodium in zout

• Waarom wordt jodium niet aan alle voedingsmiddelen toegevoegd?

  Jodium wordt vooral toegevoegd aan producten die veel mensen bijna elke dag eten, zoals brood en zout. Het is niet nodig om alles te verrijken, want dat maakt het lastig om de hoeveelheid goed te controleren. Bij te veel kan het namelijk ook schade geven aan de schildklier.

• Wat gebeurt er als je te veel jodium binnenkrijgt?

  Als je te veel jodium gebruikt, kan je schildklier van slag raken. Dit kan leiden tot klachten zoals hartkloppingen, trillen of een schildklier die te snel werkt. Daarom is het belangrijk normaal gejodeerd zout te gebruiken en niet extra supplementen te nemen zonder advies.

• Is jodium hetzelfde als het zout in de zee?

  Zout uit de zee bevat van nature meestal wel wat jodium, maar niet altijd genoeg voor je dagelijkse behoefte. In Nederland wordt voor meer zekerheid speciaal jodium aan zout toegevoegd, waardoor het op het etiket “gejodeerd zout” heet.

• Hoe weet ik of ik voldoende jodium binnenkrijg met mijn dieet?

  Als je normaal brood eet van de bakker of supermarkt, krijg je waarschijnlijk genoeg jodium. Ben je gestopt met brood of eet je vooral producten zonder gejodeerd zout, dan kun je een tekort krijgen. In dat geval is het aan te raden om extra op je jodiuminname te letten of hierover advies te vragen aan een arts of diëtist.