Alpen Frankrijk: ontdek het Franse deel van dit indrukwekkende gebergte

Er liggen drie Franse nationale parken in de Alpen: de Vanoise, de Écrins en de Mercantour. Welk van de drie het dichtst bij je bestemming ligt, zegt meer over wat je er gaat doen dan de naam “Franse Alpen”.

Hieronder staat wanneer elk park is ingesteld, hoe groot het is, waar het ligt en wat je er vindt. Daarna: hoe hoog het er wordt, en waarom dat getal steeds verandert.

De drie nationale parken van de Franse Alpen

Frankrijk telt elf nationale parken. Drie ervan liggen in de Alpen, en ze zijn in die volgorde ingesteld: eerst de Vanoise in 1963, daarna de Écrins in 1973 en als laatste de Mercantour in 1979. Elk van de drie is er gekomen om iets anders te beschermen, en dat merk je nog steeds als je er komt.

Parc national de la Vanoise: het eerste van Frankrijk

De Vanoise is het eerste nationale park van Frankrijk, ingesteld in 1963. Het park schrijft er zelf bij waarom het er kwam: de alpensteenbok was bezig uit het massief te verdwijnen. Het ligt in de Savoie, tussen de hoge valleien van de Maurienne en de Tarentaise.

De kernzone beslaat 53.300 hectare, oftewel 533 vierkante kilometer, verdeeld over 25 gemeenten waarvan er 17 in de kernzone liggen. Binnen die kernzone ligt het hoogste punt op 3.855 meter, bij de Grande Casse, en het laagste op 1.280 meter. Er liggen 400 kilometer bewegwijzerde paden en 40 berghutten, en er zijn 224 beschermde soorten geteld.

Wat de Vanoise apart maakt is de buurman. Het park deelt 14 kilometer grens met het Italiaanse Gran Paradiso, en sinds de verbroedering van 1972 vormen de twee samen een beschermd gebied van 1.250 vierkante kilometer. Het park noemt dat een van de belangrijkste beschermde gebieden van West-Europa.

Parc national des Écrins: het vijfde van Frankrijk

De Écrins is ingesteld op 27 maart 1973, het vijfde nationale park van Frankrijk, na een kortstondig “parc national de la Bérarde” in 1913. Het park ligt tussen Gap, Grenoble en Briançon.

De kernzone beslaat 93.000 hectare. Daaromheen ligt een aansluitingszone van 159.600 hectare, waarvoor 49 gemeenten zich hebben aangesloten. Het park loopt van 700 meter tot 4.102 meter, bij de Barre des Écrins, en telt 150 toppen van meer dan 3.000 meter.

Voor wie loopt: bijna 750 kilometer onderhouden en bewegwijzerde paden, plus 175 wandel- en mountainbikeroutes buiten de kernzone, en zeven Maisons du parc waar je terechtkunt. Zoek je routes elders in Frankrijk, kijk dan bij de mooiste wandelroutes van Frankrijk.

Parc national du Mercantour: het jongste, aan de Italiaanse grens

De Mercantour is op 18 augustus 1979 als nationaal park geklasseerd en is daarmee de jongste van de drie. Het ligt in het uiterste zuidoosten van Frankrijk, tegen de grens met Italiaans Piëmont, waarmee het bijna 33 kilometer kamlijn deelt.

Het park beslaat in totaal 1.891 vierkante kilometer: 679 daarvan zijn kernzone, 1.212 aansluitingszone. In die aansluitingszone wonen ongeveer 20.300 mensen, verdeeld over 24 gemeenten. Voor de kernzone geldt een strenge regeling die het gebied juist beschermt tegen vaste bewoning; wel staan er een paar traditionele gehuchten die in het seizoen bewoond worden.

Dit is ook het park waar de Alpen ophouden. Het massief is volgens het park de laatste uitloper van de Alpenboog naar het zuiden, vlak voor de duik in de Middellandse Zee. Vanaf de Cime du Gélas, met 3.143 meter de hoogste top van de Mercantour, is het hemelsbreed nog 50 kilometer naar zee.

Voor die klassering waren delen van het gebied al beschermd, maar los van elkaar: er was een nationaal jachtreservaat, en de vallée des Merveilles was aangewezen als beschermd landschap. Het park is dus niet uit het niets ontstaan maar uit stukken die al bestonden. Andere beschermde gebieden in Frankrijk staan bij de mooiste natuurgebieden van Frankrijk.

Welk park past bij welke reis

De drie liggen niet bij elkaar in de buurt, en dat is precies waarom de keuze ertoe doet. Ga je naar de Savoie, dan is de Vanoise je park. Zit je bij Grenoble, Gap of Briançon, dan kom je in de Écrins terecht. Reis je naar het uiterste zuidoosten, dan is dat de Mercantour, en daar zit je op 50 kilometer van zee.

Let bij het vergelijken op de eenheden. De parken geven hun oppervlakte niet in hetzelfde soort getal op: de Vanoise noemt 53.300 hectare en zet er zelf 533 vierkante kilometer bij, de Écrins houdt het bij 93.000 hectare, en de Mercantour rekent in vierkante kilometers. Wie ze naast elkaar wil leggen, moet dus eerst omrekenen, en dat doet geen van de drie parken voor je.

Wie het ruimer wil zien, vindt de plek van de Alpen tussen de andere Franse gebergten op de kaart met alle Franse gebergten. Het andere grote massief van het land staat bij de Pyreneeën in Frankrijk.

Hoe hoog het wordt, en waarom dat getal verandert

De hoogste top van de Alpen is de Mont Blanc, en die hoogte ligt niet vast. Sinds 2001 wordt de berg elke twee jaar opgemeten door de landmeters van de Haute-Savoie, in een operatie die Aventure 4810 heet. De laatste bekende meting is 4.805,59 meter, uit september 2023.

Dat de uitkomst beweegt komt doordat de top geen rots is maar een sneeuw- en ijskap, die meebeweegt met wind, neerslag en temperatuur. Tussen de hoogste en de laagste meting sinds 2001 zit volgens de meters zelf meer dan vijf meter verschil. Wie een rond getal leest zonder jaartal erbij, leest dus een meting uit een ander jaar.

Er komt binnenkort een nieuwe. De vijftiende meetcampagne loopt van 15 tot en met 17 september 2026, met ongeveer dertig berggidsen, landmeters en technici. De uitslag wordt bekendgemaakt op woensdag 14 oktober 2026 om 10.00 uur in Saint-Gervais-Mont-Blanc. Meer over de berg zelf staat bij de hoogste berg van Frankrijk.

Wat je er kunt doen

In de zomer is wandelen de hoofdmoot. De Vanoise geeft 400 kilometer bewegwijzerd pad op, de Écrins bijna 750 kilometer. Ga je liever met een groep, dan staat bij een wandelvakantie in Frankrijk hoe dat werkt.

In de winter draait het om de ski. Skiresort.nl komt voor de Franse Alpen uit op 8.288 kilometer piste en 2.256 skiliften; dat is een opgave van dat portaal en niet van een overheid. Houd er rekening mee dat in de kernzones eigen regels gelden: bij de Vanoise ligt die vast in een decreet, en de Mercantour spreekt van een strenge regeling waar bezoekers zich aan moeten houden.

Wie liever laag blijft: een van de bekendste bergmeren van het gebied staat bij het Meer van Annecy. En voor het zuidelijke deel van Frankrijk, richting de Mercantour, helpt de kaart van de Provence bij het plaatsen van de plaatsnamen.

Veelgestelde vragen

Welke nationale parken liggen er in de Franse Alpen?

Drie: de Vanoise, de Écrins en de Mercantour. Frankrijk telt er in totaal elf.

Wat is het oudste nationale park van Frankrijk?

De Vanoise, ingesteld in 1963. Het kwam er omdat de alpensteenbok uit het massief dreigde te verdwijnen.

Hoe groot zijn de parken in de Franse Alpen?

Elk park geeft dat zelf zo op: de Vanoise 53.300 hectare, oftewel 533 vierkante kilometer; de Écrins 93.000 hectare; en de Mercantour 679 vierkante kilometer kernzone binnen een totaal van 1.891 vierkante kilometer. Ze rekenen dus niet in dezelfde eenheid.

Hoe hoog is de Mont Blanc?

De laatste meting gaf 4.805,59 meter, in september 2023. De berg wordt sinds 2001 elke twee jaar opnieuw opgemeten, en de nieuwe uitkomst wordt op 14 oktober 2026 bekendgemaakt.

Hoe hoog worden de nationale parken zelf?

De kernzone van de Vanoise loopt van 1.280 tot 3.855 meter, bij de Grande Casse. De Écrins loopt van 700 tot 4.102 meter, bij de Barre des Écrins.

Grenzen de Franse Alpen aan Italië?

Ja. De Vanoise deelt 14 kilometer grens met het Italiaanse Gran Paradiso en vormt daarmee sinds 1972 een gebied van 1.250 vierkante kilometer. De Mercantour deelt bijna 33 kilometer kamlijn met Italiaans Piëmont.

Lees ook: Natuurgebieden Frankrijk, de mooiste plekken om te ontdekken