Frankrijk heeft niet een warm zuiden en een koel noorden, maar vijf klimaten die de nationale weerdienst Météo-France officieel onderscheidt: oceanisch, gewijzigd oceanisch, semi-continentaal, bergklimaat en mediterraan. De gemiddelden die daarbij horen komen uit de klimaatnormen over 1991 tot 2020, en die gelden pas sinds 28 juni 2022.
Dat tweede is belangrijker dan het lijkt: de vorige normaal liep over 1981 tot 2010 en lag 0,42 °C lager. Een ouder overzicht geeft dus andere getallen voor precies dezelfde streek. Hieronder het weer in Frankrijk per regio zoals het echt is ingedeeld: de vijf klimaten met een meetstation erbij, wat die cijfers wel en niet vertellen, en waarom een gemiddelde iets anders is dan een weerbericht.
De vijf klimaten van Frankrijk, en waar die gemiddelden vandaan komen
De meeste overzichten van het weer in Frankrijk per regio delen het land in noord, midden en zuid, of volgen de bestuurlijke regio’s. Météo-France doet geen van beide. Die onderscheidt vijf klimaattypen, en de grenzen daartussen lopen niet netjes van west naar oost.
De vijf typen op een rij
Het oceanische klimaat (océanique) hoort bij Bretagne en Normandië, met zachte temperaturen en betrekkelijk veel neerslag.
Het gewijzigd oceanische klimaat (océanique altéré) is de overgangszone: hier wordt het verschil tussen winter en zomer groter. Het Bassin parisien valt hieronder, met Parijs als voorbeeld.
Het semi-continentale klimaat (semi-continental) ligt in het noordoostelijke kwart: de Elzas, Lotharingen en de Ardennen. Warme zomers, strenge winters.
Het bergklimaat (de montagne) wordt niet door een streek bepaald maar door hoogte: de temperatuur daalt er snel naarmate je hoger komt. Dat geldt in het Franse deel van de Alpen net zo goed als in de Pyreneeën.
Het mediterrane klimaat (méditerranéen) hoort bij Corsica en het zuidoosten, met zachte winters en hete zomers.
Waarom het middenstuk een eigen klimaat heeft
Van die vijf is er één die je vrijwel nergens tegenkomt, en dat is juist het klimaat van het gebied waar je doorheen rijdt als je vanuit Nederland naar het zuiden gaat. Het gewijzigd oceanische klimaat is geen tussenvorm die je kunt overslaan: het is een eigen type met een eigen naam, en het dekt het hele gebied rond Parijs.
Dat is niet alleen een naam. Brest en Parijs liggen allebei in het noorden, maar in juli komt Brest op een gemiddeld maximum van 20,8 °C en Parijs op 25,7 °C. De indeling loopt hier dus van de kust naar het binnenland en niet van noord naar zuid. Hoe Frankrijk bestuurlijk is ingedeeld is weer iets anders; dat staat in ons overzicht van de regio’s en departementen van Frankrijk.
Waar die gemiddelden vandaan komen
Elk gemiddelde dat je over het Franse klimaat leest is een normaal klimaat: het gemiddelde over een vaste meetperiode. Météo-France gebruikt sinds 28 juni 2022 de periode van 1991 tot 2020. Daarvoor was dat 1981 tot 2010.
Dat is geen boekhouding. De nieuwe normaal ligt 0,42 °C hoger dan de vorige, en voor heel Frankrijk komt de gemiddelde jaartemperatuur daarmee op 12,97 °C, praktisch 13 graden. Météo-France gaf als reden dat de oude normalen niet langer representatief waren voor het huidige klimaat.
Praktisch betekent dat: staat er ergens een gemiddelde zonder meetperiode erbij, dan weet je niet of je naar cijfers van vóór of na die verschuiving kijkt. Landelijk gaat het om 0,42 graad.
De vijf klimaten met een meetstation erbij
Hieronder per klimaattype één meetstation van Météo-France, met de normale over 1991 tot 2020. Alle zes rijen staan op dezelfde periode, dus ze zijn onderling te vergelijken. De vierde kolom geeft het gemiddelde maximum in juli, want dat is het getal waar je in de zomer iets aan hebt.
| Klimaat | Meetstation | Gemiddeld per jaar | Gemiddeld maximum in juli | Neerslag per jaar | Zonuren per jaar |
|---|---|---|---|---|---|
| Oceanisch (océanique) | Brest-Guipavas | 11,7 °C | 20,8 °C | 1.229,8 mm | 1.554,6 |
| Gewijzigd oceanisch (océanique altéré) | Paris-Montsouris | 12,8 °C | 25,7 °C | 634,3 mm | 1.717,0 |
| Semi-continentaal (semi-continental) | Strasbourg-Entzheim | 11,4 °C | 26,4 °C | 635,7 mm | 1.747,3 |
| Bergklimaat (de montagne) | Embrun, 873 meter | 11,1 °C | 27,8 °C | 732,6 mm | 2.530,3 |
| Mediterraan (méditerranéen) | Marignane bij Marseille | 15,9 °C | 30,7 °C | 532,3 mm | 2.897,6 |
| Ter vergelijking | Bordeaux-Mérignac | 14,2 °C | 27,1 °C | 924,9 mm | 2.069,8 |
Twee dingen vallen op, en allebei verdwijnen ze in de gebruikelijke noord-zuid indeling. Embrun ligt op 873 meter in de bergen en is met 11,1 °C het koudste station in de tabel, maar het heeft met 2.530,3 uur meer zon dan Parijs en Straatsburg. En Brest komt op 1.229,8 mm neerslag en Marignane op 532,3 mm, terwijl de jaartemperatuur van Brest met 11,7 °C juist iets hoger ligt dan die van Straatsburg met 11,4 °C.
Zon, warmte en regen lopen dus niet gelijk op. Wie zon zoekt komt bij een ander klimaat uit dan wie warmte zoekt, en wie droogte zoekt bij weer een ander.
Wat deze cijfers wel en niet vertellen
Een jaargemiddelde zegt iets over het klimaat en niets over een week in juli. Marignane komt op 15,9 °C over het hele jaar, en dat getal bevat de zachte winters net zo goed als de hete zomers. Wie wil weten hoe warm het in augustus wordt, heeft een jaargemiddelde .
Bij het mediterrane klimaat komt daar iets bij wat het gemiddelde helemaal verbergt. De 532,3 mm neerslag die Marignane per jaar krijgt valt niet gelijkmatig: in het mediterrane gebied volgen op droge winters en zomers juist natte lentes en herfsten, en valt 40 procent van de jaarlijkse neerslag in drie maanden, vaak als onweer. Een droog gemiddelde en een kletsnat weekend gaan daar prima samen.
En dan de richting waarin het beweegt. In 2024 kwam de opwarming die aan menselijke activiteit wordt toegeschreven uit op 1,3 °C wereldwijd en op 1,9 °C voor Frankrijk en Corsica, gemeten ten opzichte van 1900. Frankrijk warmt dus sneller op dan het wereldgemiddelde. Dat is ook de reden dat de normaal in 2022 is opgeschoven, en waarom een overzicht uit een oud reisboek koeler oogt dan wat je er nu aantreft.
Over heel Frankrijk loopt de jaarlijkse neerslag uiteen van 500 mm in de droogste streken tot meer dan 1.500 mm in de bergen. Dat is een groter verschil dan tussen de stations in de tabel hierboven, want daar zitten de uitersten niet bij. Zoek je vooral zee en strand, dan vind je bij de mooiste kustplaatsen van Frankrijk en bij de mooiste stranden van Frankrijk waar je daarvoor terechtkunt.
Waar het in de zomer niet te heet is
Steeds meer mensen zoeken niet de warmste streek maar juist de draaglijkste. De kolom met het gemiddelde maximum in juli beantwoordt die vraag rechtstreeks, en het verschil is groot.
Aan de oceaankust bij Brest komt het gemiddelde maximum in juli op 20,8 °C. In Marignane bij Marseille is dat 30,7 °C. Dat zijn twee plekken in hetzelfde land, in dezelfde maand. Parijs zit op 25,7 °C en Straatsburg op 26,4 °C.
De verrassing zit in de bergen. Embrun ligt op 873 meter en komt in juli op een gemiddeld maximum van 27,8 °C, hoger dan Parijs en Straatsburg. In het bergklimaat daalt de temperatuur snel naarmate je hoger komt, maar dat station ligt kennelijk niet hoog genoeg om daar in juli iets van te merken. Het komt tegelijk op 2.530,3 zonuren per jaar.
Van de zes stations in dit overzicht is Brest in juli het koelste, en het is tegelijk het station met de meeste neerslag: 1.229,8 mm per jaar. Wie het daar in juli aangenaam vindt, koopt dat met regen. Straatsburg laat overigens zien dat het ook anders kan: met 635,7 mm is het een van de drogere stations, maar in juli loopt het gemiddelde maximum daar op naar 26,4 °C. Hoe zo’n zomer aan de oceaankust uitpakt lees je bij het weer in Normandië per seizoen.
Dit is geen weerbericht
Eén ding om eerlijk over te zijn: hierboven staat het klimaat, niet het weer. Voor de verwachting van komende week moet je bij een weerdienst zijn. Wat hier staat is wat je per regio in een normale zomer of winter mag verwachten, en dat is precies wat je nodig hebt als je nog moet kiezen waar en wanneer je heen gaat. Een verdere uitsplitsing per streek staat in ons overzicht van het klimaat in Frankrijk per regio.
Veelgestelde vragen
Hoeveel klimaten heeft Frankrijk?
Vijf, volgens Météo-France: oceanisch, gewijzigd oceanisch, semi-continentaal, bergklimaat en mediterraan.
Welk klimaat heeft Parijs?
Het gewijzigd oceanische klimaat, dat het hele Bassin parisien dekt. Het station Paris-Montsouris komt over 1991 tot 2020 op 12,8 °C, 634,3 mm neerslag en 1.717,0 zonuren per jaar.
Waar in Frankrijk schijnt de zon het meest?
Van de stations in de tabel hierboven staat Marignane bij Marseille bovenaan met 2.897,6 zonuren per jaar. Opvallend genoeg volgt daarna niet een station in het zuidwesten maar Embrun in de bergen, met 2.530,3 uur.
Waar is het in juli niet te heet?
Van de zes meetstations in dit artikel is Brest-Guipavas aan de oceaankust het koelst: een gemiddeld maximum van 20,8 °C in juli, tegen 30,7 °C in Marignane bij Marseille. Parijs zit op 25,7 °C en Straatsburg op 26,4 °C.
Over welke jaren gaan die gemiddelden?
Over 1991 tot 2020. Die normalen gelden sinds 28 juni 2022; daarvoor werd 1981 tot 2010 gebruikt, dat 0,42 °C lager lag.
Is het in Frankrijk warmer geworden?
In 2024 kwam de opwarming die aan menselijke activiteit wordt toegeschreven uit op 1,9 °C voor Frankrijk en Corsica ten opzichte van 1900, tegen 1,3 °C wereldwijd.
Hoeveel regen valt er in Frankrijk?
Tussen de 500 mm in de droogste streken en meer dan 1.500 mm in de bergen. In het mediterrane gebied valt 40 procent daarvan in drie maanden.
