De Loire is geen streek maar de langste rivier van Frankrijk, ruim duizend kilometer van het Massif central tot de Atlantische Oceaan. Het stuk dat mensen bedoelen als ze het over de Loire hebben is veel kleiner: de ongeveer 280 kilometer tussen Sully-sur-Loire en Chalonnes, die sinds 2000 op de werelderfgoedlijst staat.
Wie dat verschil niet kent, boekt een huis aan zee terwijl hij kastelen wilde. Hieronder waar de Loire in Frankrijk precies loopt, waar het beschermde gebied begint en ophoudt, waarom de regio Pays de la Loire weer iets anders is, en hoe ver het rijden is vanaf Amsterdam.
Wat de Loire is: een rivier, geen vakantiestreek
De Loire ontspringt op 1.400 meter hoogte in het Massif central, in het midden van Frankrijk, en mondt uit in de Atlantische Oceaan. Daarmee is het de langste rivier van het land, ruim duizend kilometer. De gangbare opgave is dat hij onderweg door twaalf departementen loopt.
Dat is meteen waar het misgaat. De Provence en de Elzas zijn streken met een grens eromheen; de Loire is een rivier die dwars door het land trekt. Wie zich wil oriënteren doet dat dus anders dan bij een streek. Voor de Elzas werkt een kaart met de grenzen van de regio prima, en hetzelfde geldt voor een kaart van de Provence. Bij de Loire moet je de rivier volgen, van oost naar west, net zoals je dat langs de westkust van Bretagne tot de Baskenlandgrens doet.
Het werelderfgoed Val de Loire: waar het begint, waar het ophoudt en wat het niet is
Hier zit het antwoord op de vraag die niemand hardop stelt: welk stuk van die duizend kilometer bedoelen mensen eigenlijk? Het antwoord is nauwkeurig af te bakenen, want het staat op de werelderfgoedlijst en dat gaat met exacte grenzen.
Van Sully-sur-Loire tot Chalonnes
Het beschermde gebied loopt van Sully-sur-Loire, ten oosten van Orléans, tot Chalonnes, ten westen van Angers. Dat is de middenloop van de rivier, ongeveer 280 kilometer. Alles wat verder stroomopwaarts ligt, richting de bron, hoort er niet bij. Alles wat verder stroomafwaarts ligt, richting Nantes en de oceaan, ook niet.
Die twee plaatsnamen zijn de moeite van het onthouden waard. Sully-sur-Loire is een stadje in het departement Loiret, oostelijk van Orléans; meer over dat departement staat bij Loiret in het hart van Frankrijk. Chalonnes ligt aan de andere kant, voorbij Angers, in Maine-et-Loire. Tussen die twee punten staan de kastelen waar de streek om bekendstaat.
Hoe groot het beschermde gebied is
Het ingeschreven gebied is 86.021 hectare groot. Daaromheen ligt een bufferzone van 213.481 hectare, waar de omgeving mee beschermd wordt. De inschrijving dateert van 2000 en rust op drie criteria.
Belangrijk voor de oriëntatie: het gebied ligt niet in één regio. Het loopt over Centre-Val de Loire en over Pays de la Loire, twee bestuurlijke regio’s. De grens van het werelderfgoed volgt de rivier, niet de regiogrenzen. In de inschrijving bij UNESCO is het gebied als één landschap aangewezen en niet als een verzameling losse kastelen.
Loire, Loirevallei en Pays de la Loire zijn drie verschillende dingen
Dit is waar boekingen misgaan. Drie namen lijken op elkaar en betekenen iets anders.
De Loire is de rivier zelf, van het Massif central tot de oceaan. De Loirevallei, of Val de Loire, is het werelderfgoedgebied hierboven: de 280 kilometer tussen Sully-sur-Loire en Chalonnes. Pays de la Loire is iets heel anders, namelijk een bestuurlijke regio met vijf departementen: Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Mayenne, Sarthe en Vendée. De hoofdstad daarvan is Nantes.
Kijk naar die vijf departementen en je ziet het probleem. De Vendée ligt aan zee, met stranden en eilanden, en heeft met kastelen niets te maken. Mayenne en Sarthe liggen ten noorden van de rivier. Wie een huis boekt in Pays de la Loire kan dus ver bij de kastelen vandaan zitten. Andersom ligt de oostelijke kant van het werelderfgoedgebied, rond Orléans, juist buiten Pays de la Loire: Orléans ligt in het departement Loiret, en dat hoort bij Centre-Val de Loire.
Zoek je vooral natuur, dan vind je bij de mooiste natuurgebieden van Frankrijk waar je daarvoor terechtkunt.
Kastelen en fietsen
De kastelen waar de streek om bekend staat, staan in het werelderfgoedgebied tussen Sully-sur-Loire en Chalonnes; ze zijn onderdeel van de inschrijving. Welke je moet hebben staat bij de mooiste kastelen van Frankrijk, en wil je ze achter elkaar rijden, dan is de kastelenroute langs de Loire de manier om dat te doen.
Fietsen kan over La Loire à Vélo, de bewegwijzerde route langs de rivier. Die is 900 kilometer lang en loopt van Cuffy, bij Nevers, tot Saint-Brevin-les-Pins in Loire-Atlantique. Hij is dus langer dan het werelderfgoedgebied: de route begint stroomopwaarts van Sully-sur-Loire en gaat door tot aan de oceaan.
Wat er in het glas komt hoort er ook bij. Langs deze rivier liggen meerdere wijngebieden achter elkaar, en waar ze precies zitten ten opzichte van de rest van het land staat in ons overzicht van de wijnstreken van Frankrijk.
Hoe ver is het rijden?
Hieronder vijf plaatsen, op volgorde van oost naar west, dus in de richting waarin de rivier stroomt. Sully-sur-Loire is waar het werelderfgoed begint, Nantes ligt bij de monding.
| Plaats | Departement | Afstand vanaf Amsterdam | Rijtijd |
|---|---|---|---|
| Sully-sur-Loire | Loiret | 662 km | 7 u 49 |
| Orléans | Loiret | 631 km | 7 u 29 |
| Tours | Indre-et-Loire | 738 km | 8 u 26 |
| Angers | Maine-et-Loire | 796 km | 8 u 51 |
| Nantes | Loire-Atlantique | 883 km | 9 u 40 |
Het verschil tussen de twee uiteinden is groot: van Amsterdam naar Orléans is het 631 kilometer en 7 uur 29, naar Nantes 883 kilometer en 9 uur 40. Het maakt dus uit welk stuk je kiest, zeker als je met kinderen in de auto zit. Wie de drukke route wil vermijden vindt bij de alternatieve route naar Zuid-Frankrijk hoe je binnendoor rijdt.
Veelgestelde vragen
Waar ligt de Loirestreek?
Het werelderfgoedgebied Val de Loire ligt in het midden van Frankrijk, langs de rivier tussen Sully-sur-Loire en Chalonnes, ongeveer 280 kilometer. Dat loopt over twee regio’s: Centre-Val de Loire en Pays de la Loire.
Wat is het mooiste deel van de Loire?
Dat hangt af van wat je zoekt, maar het deel met de kastelen is het stuk dat sinds 2000 op de werelderfgoedlijst staat, tussen Sully-sur-Loire en Chalonnes. Wil je zee en strand, dan zit je beter richting de kust van Loire-Atlantique en de Vendée.
Welke steden liggen langs de Loire?
Van oost naar west onder meer Orléans, Tours, Angers en Nantes. Orléans en Angers liggen net binnen de uiteinden van het werelderfgoedgebied, Nantes ligt daar stroomafwaarts van, dicht bij de monding.
Waar kun je mooi fietsen langs de Loire?
Over La Loire à Vélo, de bewegwijzerde route van 900 kilometer tussen Cuffy bij Nevers en Saint-Brevin-les-Pins in Loire-Atlantique. Die volgt de rivier en loopt dus dwars door het werelderfgoedgebied.
Is de Loirestreek hetzelfde als Pays de la Loire?
Nee. Pays de la Loire is een bestuurlijke regio van vijf departementen: Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Mayenne, Sarthe en Vendée, met Nantes als hoofdstad. Het werelderfgoedgebied Val de Loire ligt daar maar deels in; de oostelijke helft valt in Centre-Val de Loire.
Hoe ver is de Loire vanaf Nederland?
Vanaf Amsterdam is het 631 kilometer naar Orléans en 883 kilometer naar Nantes, ofwel ruim zeven tot ruim negen uur rijden.
