Wijnstreken Frankrijk: de belangrijkste regio’s op een rij

Frankrijk heeft veertien wijnstreken, van Champagne in het noorden tot Corsica in de Middellandse Zee. Dat aantal ligt nergens officieel vast, en daarom kom je op de ene site vijf streken tegen en op de andere zeventien. Wij houden veertien aan, omdat dat de streken zijn die in Frankrijk zelf een eigen naam en een eigen wijnstijl hebben.

Hieronder staan ze alle veertien, met wat je er drinkt, waar ze liggen en hoe ver rijden het is vanaf Utrecht. Champagne is met 400 kilometer veruit het dichtstbij, Corsica het verst.

Wijnstreken Frankrijk: het complete overzicht

Op volgorde van afstand, kortste eerst. De afstanden zijn met de auto vanaf Utrecht.

Wil je zien hoe de streken ten opzichte van elkaar liggen, kijk dan naar de wijnstreken van Frankrijk op de kaart.

De veertien streken, een voor een

Champagne

Champagne ligt in het noordoosten en bestaat uit twee gebieden: een noordelijk deel rond Reims, Épernay en Châlons-en-Champagne, en een zuidelijk deel rond Bar-sur-Aube, Bar-sur-Seine en Mussy-sur-Seine. Je drinkt er champagne, de enige ter wereld die zo mag heten, en daarnaast stille witte wijn onder de naam Coteaux Champenois.

Op 400 kilometer en krap vijf uur rijden is dit de enige Franse wijnstreek die je in een lang weekend doet. Meer over het champagnegebied en waarom dit ook de noordelijkste wijnstreek van Frankrijk is.

Elzas

De Elzas ligt ingeklemd tussen de Vogezen in het westen en de Rijn in het oosten, van Straatsburg in het noorden tot Mulhouse in het zuiden. Het is vooral witte wijn, en de streek doet iets wat verder in Frankrijk ongebruikelijk is: de wijnen zijn benoemd naar het druivenras en niet naar het gebied.

Met 640 kilometer en zeven uur rijden hoort de Elzas bij de streken die je zonder tussenstop haalt. Door de ligging tegen de Vogezen is het heuvelland, geen vlak wijngebied.

Loire

De Loire stroomt vanuit het Centraal Massief ongeveer 600 kilometer noordwaarts richting Orléans en daarna ongeveer 400 kilometer westwaarts naar de Atlantische Oceaan. De wijnbouw zit op de laatste 500 kilometer. Van west naar oost kom je Muscadet, Anjou, Saumur, Touraine, Sancerre en Pouilly-Fumé tegen, en dat is meteen de reden dat de wijnen hier zo uiteenlopen.

Omdat de streek zich over honderden kilometers rivier uitstrekt, leent hij zich voor etappes in plaats van een vaste standplaats. Op 709 kilometer is het de derde streek die binnen acht uur bereikbaar is.

Bourgogne

De wijngaarden liggen vrijwel allemaal op de westelijke oevers van de Saône: de Côte d’Or met de Côte de Nuits en de Côte de Beaune, verder zuidelijk de Côte Chalonnaise en de Mâconnais. Chablis hoort er ook bij, maar ligt ongeveer 100 kilometer ten noordwesten van de Côte d’Or. Twee druiven bepalen alles, pinot noir en chardonnay, en uit deze streek komt de Romanée-Conti, die geldt als de duurste pinot noir ter wereld.

Op 744 kilometer, iets minder dan acht uur. Let op dat Chablis los ligt van de rest: dat zijn twee bestemmingen, geen een.

Jura

Een kleine streek bij de Zwitserse grens, met wijnen die je nergens anders vindt: vin jaune, vin de paille, vin gris en de macvin du Jura.

785 kilometer, ruim acht uur. Door de ligging tegen de grens is dit bergachtig gebied, en de streek is klein genoeg om vanuit een plek te verkennen. Wie iets wil drinken dat niet op de rest van Frankrijk lijkt, zit hier goed.

Beaujolais

De Beaujolais ligt in de departementen Rhône en Saône-et-Loire, direct ten noorden van Lyon. De streek telt tien crus: Saint-Amour, Juliénas, Chénas, Moulin à Vent, Morgon, Chiroubles, Fleurie, Brouilly, Côte de Brouilly en Régnié. Daarnaast komt hier de Beaujolais Primeur vandaan.

862 kilometer, bijna negen uur. Omdat Lyon er direct onder ligt, is dit de streek die zich het makkelijkst met een stadsbezoek laat combineren. Meer over de Beaujolais.

Charente

De Charente ligt ten noorden van Bordeaux. De druiven gaan hier vooral naar de cognacproductie; er wordt wel wijn gemaakt, maar die is van weinig economische betekenis. Wat je verder tegenkomt is pineau des Charentes.

971 kilometer, ruim tien uur. Kom je voor wijn, dan is dit niet de streek. Kom je voor cognac, dan juist wel.

Rhônevallei

Een lang en smal gebied, in het noorden begrensd door Lyon en in het zuiden door Avignon, dat duidelijk in tweeën uiteenvalt. Het noordelijke deel levert Côte Rôtie, Condrieu, Château-Grillet, Saint-Joseph, Cornas, Saint-Péray, Hermitage en Crozes-Hermitage. In het zuiden zitten Châteauneuf-du-Pape, Gigondas, Vacqueyras, Tavel, Lirac, Rasteau, Cairanne, Ventoux en Beaumes-de-Venise.

992 kilometer tot Valence, halverwege. Juist omdat de streek van Lyon tot Avignon loopt, werkt hij het beste als route van noord naar zuid en niet als een plek waar je blijft.

Savoie

Savoie ligt in de Alpen, verdeeld over de departementen Savoie en Haute-Savoie plus een paar gemeenten in Ain en Isère. Ongeveer 80 procent van wat er gemaakt wordt is witte wijn, met de jacquère als meest verbreide druif. De appellaties zijn Vin de Savoie, met sub-appellaties als Apremont, Abymes, Arbin en Chignin, verder Roussette de Savoie, Seyssel en Crémant de Savoie.

1.000 kilometer, ruim tien uur. Dit is de enige wijnstreek die samenvalt met een bergbestemming, en daarmee de logische keuze als je wijn met de Alpen wilt combineren. Meer over Franse witte wijn.

Zuidwest-Frankrijk

Geen aaneengesloten gebied maar een reeks losse eilandjes, die zich uitstrekken van het gebied tussen Aurillac en Rodez tot aan de Spaanse grens ten zuiden van Bayonne. Je vindt er Côtes de Gascogne, Montravel, Madiran, Pacherenc du Vic-Bilh, Tursan, Irouléguy en Jurançon. Het grenst aan Bordeaux, en soms proef je dat, maar vaak ook helemaal niet.

1.042 kilometer tot Cahors. Doordat de gebieden los van elkaar liggen, is dit rondtrekken en geen streek die je vanuit een standplaats afwerkt.

Bordeaux

Bordeaux strekt zich uit langs het estuarium van de Gironde en stroomopwaarts langs de Garonne en de Dordogne. Het is opgedeeld in districten met elk hun eigen appellaties: de Médoc met Pauillac, Margaux en Saint-Estèphe, daarnaast Graves, Blaye, het Libournais met Pomerol en Saint-Émilion, en Entre-deux-Mers ertussenin. In het Sauternais, met Sauternes en Barsac, maken ze zoete witte wijn.

1.051 kilometer, bijna elf uur. De streek volgt drie rivieren, dus je zit hier aan het water en niet in de bergen of aan zee.

Provence

De Provence begint ten zuiden van Avignon en loopt door tot de Middellandse Zee, in het westen vanaf Arles tot vlak voor de Italiaanse grens. De streek is vooral bekend van de rosé, maar de Bandol is minstens zo kenmerkend. Verder vind je hier Cassis, Bellet, Palette, Côtes de Provence, Coteaux d’Aix-en-Provence, Les Baux de Provence en Coteaux Varois.

1.190 kilometer, twaalf uur. Dit is een zeebestemming: de streek loopt tot aan de kust, en dat maakt hem de meest voor de hand liggende combinatie van wijn en strand.

Languedoc-Roussillon

Dit is de grootste wijnstreek van Frankrijk, in het zuiden, tegen de Middellandse Zee en Spanje aan, verspreid over de departementen Aude, Gard en Hérault. In de negentiende eeuw was dit na de aanleg van de spoorwegen de wijnschuur van Frankrijk: veel volume, lage prijs. In de twintigste eeuw dwong de buitenlandse concurrentie de streek om op kwaliteit te gaan letten. De bekendste namen zijn Faugères, Saint-Chinian, Minervois, Corbières en Languedoc.

1.255 kilometer, bijna dertien uur, en daarmee op een na het verst. Ook hier zit je aan de Middellandse Zee, met Spanje binnen handbereik.

Corsica

Op Corsica wordt al sinds de oudheid wijn gemaakt. Tot halverwege de jaren zeventig was de kwaliteit gemiddeld laag door massaproductie. Daarna is de streek zich gaan toeleggen op kwaliteit en op lokale druivenrassen, en dat is nog steeds waar je voor komt.

Reken op 1.267 kilometer tot Toulon en daarna de overtocht. Het is een eiland, dus dit is de enige streek waarvoor je een boot moet plannen en niet alleen een route.

Welke wijnstreek past bij jou

Wil je het dichtstbij: Champagne, 400 kilometer en krap vijf uur. Daarna volgen de Elzas en de Loire, allebei onder de acht uur. Alles vanaf Bordeaux zuidwaarts is een rit van tien uur of meer, en dan is een tussenstop verstandiger dan doorrijden.

Ga je vooral voor rode wijn, dan kom je uit bij Bordeaux, Bourgogne en de Rhônevallei. Voor witte wijn zijn de Elzas, de Loire en Savoie de beste adressen, en voor rosé de Provence. Zoek je iets dat je thuis niet zomaar in het schap ziet, dan zijn de Jura en Corsica de moeite waard.

Ben je van plan er ook echt rond te trekken, kijk dan naar de mogelijke wijnroutes langs Franse wijngaarden, naar wat je kunt verwachten als je wijngaarden in Frankrijk gaat bezoeken, of naar een vakantiehuis in een wijnregio.

Veelgestelde vragen

Hoeveel wijnstreken heeft Frankrijk?

Daar is geen officieel antwoord op, want een lijst van Franse wijnstreken bestaat niet. Wat wel wettelijk is vastgelegd, zijn de wijnbouwgebieden waarvoor Frankrijk aparte raden en prefecten heeft aangewezen, geregeld in artikel D665-16 van de Code rural, en de appellaties die het INAO beheert. In 2023 waren dat er 366 voor wijn met een AOP of AOC en 77 met een IGP. Wij houden veertien streken aan.

Wat zijn de mooiste wijnstreken van Frankrijk?

Dat hangt af van het soort vakantie dat je zoekt. Wil je bergen, dan zijn Savoie en de Jura de mooiste. Wil je de Middellandse Zee, dan zijn dat de Provence, Languedoc-Roussillon en Corsica. Wil je rivieren en kastelen, dan is de Loire de logische keuze, en voor glooiende wijngaarden op korte rijafstand de Elzas en Champagne.

Wat is de beste rode wijnstreek in Frankrijk?

Er is geen streek die het altijd wint, maar voor rood kom je in de praktijk uit bij drie gebieden. Bordeaux, met de Médoc, Saint-Émilion en Pomerol. Bourgogne, waar pinot noir de rode druif is en waar de Romanée-Conti vandaan komt. En de Rhônevallei, met Châteauneuf-du-Pape en Hermitage in de hoofdrol. Welke druif waar staat, staat in ons overzicht van de belangrijkste wijnstreken en druivensoorten.

Welke wijnstreek ligt het dichtst bij Nederland?

Champagne, op 400 kilometer van Utrecht, ofwel 4 uur en 56 minuten rijden. Daarna volgen de Elzas met 640 kilometer en de Loire met 709 kilometer.

Welke wijnstreek van Frankrijk is de grootste?

Languedoc-Roussillon, in het zuiden. De streek beslaat de departementen Aude, Gard en Hérault.